Hồn quê trong những căn nhà cổ hàng trăm năm tuổi

Camnangcanho.com – Nằm nép mình bên Khu Kinh tế Nghi Sơn đồ sộ, sôi động, xen lẫn 1 vài ngôi nhà cao tầng khang trang, mái bằng kiên cố, hàng chục ngôi nhà gỗ cổ hàng trăm năm tuổi vẫn trường tồn có thời gian.

Hàng chục căn nhà có độ tuổi trăm năm

Đi qua 1 vài con 1 vài con phố ngoằn ngoèo ở thôn Trung Sơn (xã Tĩnh Hải, huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa) không khó để nhận thấy hàng chục căn nhà cổ nằm rải rác khắp thôn.

Cán bộ văn hóa xã Tĩnh Hải dẫn chúng tôi đến ngôi nhà cổ gần 200 tuổi của gia đình ông Lê Ngọc Hùng (62 tuổi), chủ có căn nhà gỗ cổ 3 gian, 2 chái. Ông Hùng cho biết căn nhà ông được 1 vài cụ để lại đến nay cũng đã được 4 đời.

Những căn nhà cổ có 1 vài nét hoa văn được trạm trổ tinh vi, nghệ thuật.
Những căn nhà cổ có 1 vài nét hoa văn được trạm trổ tinh vi, nghệ thuật.

“Tôi cũng không biết được nó làm từ khi nào, chỉ biết khi 1 vài cụ mua về nhà cũng đã cũ. Những năm vừa qua, có nhiều người đến hỏi mua nhưng gia đình nhất quyết không phân phối. Bởi ngôi nhà là nơi để 1 vài thế hệ con cháu nhớ về nguồn cội, nhớ đến công đức của ông cha, cũng như truyền thống văn hóa dân tộc Việt” – ông Hùng nói.

Theo ông Hùng, toàn bộ căn nhà từ hệ thống cột kèo, xà, quá giang, rui, mè, cửa, bốn vách nhà đến 1 vài hiện vật trong gia đình như trường kỉ cổ, kệ, sập, tủ… đều làm bằng gỗ lim hoặc gụ, cũng đã được vài chục năm đến hàng trăm năm tuổi.

Hầu hết, 1 vài du khách khi đến thăm nhà ông Hùng đều cho rằng ngôi nhà có sự tương đồng kiến trúc rất lớn so có nhà cổ ở TP Hội An, tỉnh Quảng Nam. Trải qua hàng trăm năm, ngôi nhà gỗ này vẫn là nơi sinh sống, gắn bó của 1 vài thế hệ trong gia đình. Dù ngôi nhà đã được cải tạo nhưng toàn bộ đều lưu giữ khá nguyên bản nhà gỗ xưa.

Dừng chân tại ngôi nhà 3 gian, 2 chái của gia đình cụ Lê Ngọc Giáp (78 tuổi), đập vào mắt chúng tôi là sự đặc biệt trong nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc của ngôi nhà hàng trăm năm tuổi.

Nằm giữa thôn Trung Sơn, ngôi nhà còn khá nguyên vẹn, duy nhất còn lợp ngói âm dương và được phân tách là 1 trong 1 vài ngôi nhà cổ nhất trong số 35 ngôi nhà còn lại của xã. Từ ngạch cửa, chắn mái, 1 vài bức xiên hoa… đến bức tường gỗ ngăn phòng giữa 3 gian nhà ngoài có 2 chái cũng được chạm khắc hoa văn nổi cực kỳ tinh xảo.

Tất cả 1 vài chi tiết như cột, kèo, xà... trải qua hàng trăm năm vẫn còn nguyên sơ.
Tất cả 1 vài chi tiết như cột, kèo, xà… trải qua hàng trăm năm vẫn còn nguyên sơ.

Theo cụ Giáp, điểm nhấn của 1 vài ngôi nhà cổ là gian thờ tự, tiếp khách. Dù là nhà được làm cả trăm năm, song không bởi thế mà 1 vài ngôi nhà cổ hạn chế việc sinh hoạt của 1 vài thành viên trong gia đình. Tại 1 vài ngôi nhà cổ này, chủ sở hửu rất biết 1 vàih sắp xếp, trang trí nội thất thích hợp có không gian sinh hoạt và hạn chế sự bất tiện, lạc lõng có địa cầu tiên tiến.

Trò chuyện có chúng tôi, cụ Giáp bộc bạch: “Tôi không biết nhà có từ khi nào, nhưng chắc cũng phải trên dưới 200 năm tuổi. Bố tôi là người thích sưu tầm đồ cổ, nên ngôi nhà này được ông mua từ nơi khác về, khi lớn lên tôi cũng đã thấy nó cũ lắm rồi.

Ở trong 1 vài ngôi nhà như thế này mùa hè thì mát, mùa đông thì ấm, mỗi lần đi làm về, mệt mỏi, vào đến nhà là tôi nhận thấy tinh thần rất khoan khoái. Ngôi nhà đã gắn có biết bao kỷ niệm của mỗi thành viên trong gia đình, chính vì vậy, bao nhiêu năm qua tôi vẫn gắng sức gìn giữ”.

Nhà gỗ truyền thống thường làm bằng nhiều loại gỗ, nhưng bình thường bằng gỗ lim. Vì gỗ lim có độ bền cao, có sức chống chịu trước 1 vài khắc nghiệt của môi trường xung quanh, mưa, nắng.

Những căn nhà gỗ truyền thống thường được thi công kiểu kiến trúc nhà 5 gian hay 3 gian 2 chái đặc trưng của vùng Bắc Trung bộ xưa. Thường gian giữa được gia chủ dùng làm phòng khách, 2 bên còn lại kê giường, tủ. Hai chái được xem như là phần kín của ngôi nhà để gia chủ dùng làm phòng ngủ hay cất giữ 1 vài thứ quan trọng trong gia đình.

Bàn ghế, kệ, sập cũng đều trải qua cả trăm năm cộng có căn nhà.
Bàn ghế, kệ, sập cũng đều trải qua cả trăm năm cộng có căn nhà.

Các gian nhà được phân chia bằng 1 vài cột, 3 gian thông nhau, nơi giáp giới giữa 3 gian chính và 2 chái được ngăn 1 vàih bởi bức tường gỗ. Nhà gỗ truyền thống được kiến trúc kiên cố có hệ thống xà, rường, cột, kèo bằng gỗ…

Thời kỳ đầu, 1 vài nhà gỗ cổ đều là nhà của 1 vài gia đình quyền quý, quan lại giàu có. Ngày đó, 1 vài gia đình giàu sang thi công nhà gỗ thường để tiếp khách hay là nơi thờ cúng tổ tiên. Vào 1 vài năm chiến tranh, 1 vài ngày đầu đất nước mới giành lại độc lập, cuộc sống kinh tế người dân còn nhiều gặp khó, 1 vài ngôi nhà gỗ cũng bị mai 1.

Nguy cơ mai 1

Theo ông Lê Trọng Hùng, cán bộ văn hóa xã Tĩnh Hải, hiện xã có dao động 35 ngôi nhà cổ bằng gỗ, tập trung trên 80% ở thôn Trung Sơn, có tuổi thọ dao động trên dưới 200 năm tuổi.

Những căn nhà gỗ có qui mô lớn nhỏ khác nhau, song điểm chung đều được kiến trúc theo kiểu truyền thống: 3 gian, 2 chái, ở giữa là bàn thờ gia tiên và bộ sập gụ tiếp khách. Ngoại trừ ngói lợp và nền nhà đã được 1 vài gia đình nâng cấp, sửa chữa thì về cơ bản, nhà gỗ ở đó vẫn giữ được 1 vài nét kiến trúc tinh tế cổ xưa. Khi nhiều nơi không còn dấu vết “nhà xưa” thì hàng chục hộ gia đình ở xã Tĩnh Hải vẫn đang sinh sống dưới 1 vài mái nhà cổ hàng trăm năm tuổi.

Những năm qua, “dân chơi” không ngừng săn lùng, tìm mua nhà cổ ở 1 vài làng quê, nhưng hầu như chủ sở hửu của 1 vài ngôi nhà này đều không ai muốn phân phối, bởi có họ gìn giữ nhà cổ còn là trách nhiệm của con cháu đối có cha ông, tổ tiên.

Nhà cổ đã gắn liền có làng quê tự bao đời, nội khu 1 vài ngôi nhà này, 1 số gia đình vẫn còn lưu giữ gần như nguyên vẹn đồ thờ, đồ gia dụng thân thuộc, bàn, sập, cơi trầu… Điều đáng quý hơn là trải qua hàng trăm năm tồn tại, 1 vài ngôi nhà cổ vẫn tiếp tục là 1 vài mái ấm chở che, sinh sống của 1 vài gia đình.

Xã Tĩnh Hải có hàng chục ngôi nhà cổ có độ tuổi hàng trăm năm.
Xã Tĩnh Hải có hàng chục ngôi nhà cổ có độ tuổi hàng trăm năm.

“Để bảo tồn 1 vài giá trị văn hóa của cha ông để lại, chính quyền cũng đã tuyên truyền, vận động nhân dân bảo tồn, tu sửa 1 vài giá trị nhà cổ. Mặt khác, chúng tôi cũng vận động bà con trồng cây xanh ở tường rào, cũng như trồng hoa, cây cảnh… nhằm phát huy 1 vài giá trị văn hóa vốn có. Tuy nhiên, 1 số hộ do điều kiện kinh tế gặp khó nên dù nhà đã xuống cấp nhưng không có điều kiện để duy tu, bảo hành” – ông Hùng chia sẻ.

Ông Phạm Văn Tuấn, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa Thanh Hóa, cho biết: “Hiện chúng tôi đã kiểm kê hệ thống nhà cổ ở Tĩnh Hải. Nếu không mau chóng bảo tồn và phát huy 1 vài giá trị văn hóa vốn có thì nó sẽ dần dần bị mai 1 theo thời gian.

Ngoài chính sách phân phối hàng tuyên truyền, vận động bà con nhân dân gìn giữ “nếp xưa” thì Nhà nước cũng phải có 1 vài chính sách phân phối hàng cụ thể trong việc bảo tồn và phát huy 1 vài giá trị văn hóa của cha ông để lại. Nếu không, mai kia mất đi sẽ không bao giờ lấy lại được nữa”.

Nguyễn Thùy

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*